Stikstofexpert voor plannen, programma’s en projecten

• Voor alle professionals die met de stikstofproblematiek te maken hebben
• Krijg een breed inzicht in de stikstofmaterie
• In 8 dagen alle ins en outs: stikstof inhoud, regelgeving, ecologisch, vergunningen, Aerius, oplossingsrichtingen, handel, stikstofreductie, toepassing in de praktijk
• Word een stikstofexpert, met examen en diploma
• Met topdocenten die hun strepen verdiend hebben

Inhoud

Inleiding 

Het stikstofdossier voelt in de dagelijkse praktijk vaak als een juridisch 'veelkoppig monster' dat besluitvorming over vitale plannen blokkeert. Omdat de wetenschappelijke kaders en juridische eisen constant in beweging zijn, merken we dat een versnipperde aanpak niet langer volstaat om projecten vergund te krijgen. Daarom is deze opleiding ontwikkeld, waarin je samen met experts de weg zoekt uit de huidige impasse. Om tot oplossingen en besluitvorming te komen heb je brede kennis nodig over regels, inhoud en beleid. We starten bij de chemische basis van emissies, maar kijken ook kritisch naar de politieke randvoorwaarden en de noodzaak voor grootschalig natuurherstel. Uiteindelijk leer je hoe je al deze complexe puzzelstukjes samenvoegt. Deze opleiding biedt het complete plaatje.

Inhoud en resultaat

Tijdens deze opleiding verbinden we de theoretische kaders en de weerbarstige praktijk tot één logisch geheel, zodat je direct impact kunt maken in je eigen werkveld. Enerzijds leggen we een stevig fundament door diep in de ecologische systemen te duiken en de werking van de AERIUS Calculator te doorgronden. Je leert hierbij niet alleen hoe je rekent, maar vooral hoe je de resultaten ecologisch en technisch verantwoordt richting het bevoegd gezag. Anderzijds behandelen we het juridische instrumentarium, van de voortoets en passende beoordeling tot de complexe ADC-toets voor projecten van groot openbaar belang.

Vervolgens passen we deze expertise toe op actuele oplossingsrichtingen zoals intern en extern salderen, stikstofbanken en de nieuwste provinciale gebiedsprogramma’s. Je oefent daarbij uitgebreid met real-life scenario's uit de woningbouw, industrie en landbouw om de theorie direct tastbaar te maken. Uiteindelijk beschik je na deze 8 dagen over de vaardigheden om zelfstandig stikstofvraagstukken te analyseren en juridisch houdbare wegen naar realisatie te formuleren.

Na afloop kun je: 

• De stikstofkringloop en effecten op habitats wetenschappelijk duiden.
• Zelfstandig projectberekeningen uitvoeren en interpreteren in AERIUS.
• Juridische risico's inschatten op basis van de meest actuele jurisprudentie en de Omgevingswet.

Tijdens de cursus heb je ook toegang tot de kennisbank van PONT | Omgeving, waarin je relevante wetgeving, jurisprudentie en achtergrondinformatie kunt vinden.

Opzet

De opleiding bestaat uit 8 dagen:

1. Stikstofproblematiek (dag 1) 
2. Internationale wet- en regelgeving / Wet natuurbescherming / Omgevingswet (dag 2)
3. Ecologie van het natuurbeschermingsrecht (dag 3)
4. Vergunningverlening gebiedsbescherming (dag 4)
5. AERIUS Calculator & Register (dag 5)
6. Stikstofhandel (dag 6)
7. Randvoorwaarden aanpak stikstof (dag 6)
8. Stikstofreductie en uitvoering in de praktijk (dag 7)
9. Verdieping AERIUS + examen (dag 8)
   

Examen
Na afloop is er een examen als afsluiting van de opleiding. Indien je slaagt krijg je een diploma Stikstofexpert voor plannen, programma’s en projecten. Voor het uitgebreide programma, zie hier onder.

Doelgroep

De opleiding is voor alle professionals die acteren in de stikstofproblematiek en daarin een breed inzicht willen krijgen. Dit zijn:

• Juristen natuurbescherming en stikstof
• Ecologen
• Technische rekenaars/specialisten, de mensen die met Aerius aan de slag gaan
• Vergunningverleners natuurbescherming bij provincies en omgevingsdiensten
• Beleidsmedewerkers provincies/omgevingsdiensten/gemeenten
• Juristen omgevingsrecht
• Adviseurs en projectleiders

Zij zijn met name werkzaam bij overheden, maar ook bij marktpartijen als adviesbureaus en projectontwikkelaars. 

Programma

Dag 1: Stikstofproblematiek

- Roland Bobbink, Onderzoekcentrum B-WARE

• Wat is stikstof (welke vormen komen voor, basischemie)
• De stikstofkringloop in ecosystemen (welke processen etc.)
• Emissie en depositie van geoxideerde en gereduceerde N-verbinden (inclusief patroon over Nederland en historiek van de depositie in de natuur)
• Effecten van verhoogde stikstofdepositie in de natuur (overzicht op welke wijze verhoogd N op verschillende manieren op de vegetatie, bodem en fauna in werkt)
• Kritische Depositiewaarden voor N

Dag 2: Internationale wet- en regelgeving / Wet natuurbescherming / Omgevingswet

 - Luuk Boerema en Monique Vroemen

• Internationale regelgeving
• • Internationale verdragen en Europees natuur- en milieubeschermingsrecht
  • Vogelrichtlijn
  • Habitatrichtlijn
  • Kaderrichtlijn Water
  • Nitraatrichtlijn
  • Stikstof en andere stoffen
  • Gunstige staat van instandhouding te behouden of te herstellen, herstel van ecosystemen, goede ecologische toestand, bodembehoud en herstelverplichting.
  • (Concept) Natuurherstelverordening Europese Unie
• Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG)
• Opzet Omgevingswet, onderdeel Natuurbescherming
• Zorgplicht
• Gebiedsbescherming
• Implementatie van Europees en internationaal recht
• • Natura 2000 gebieden
  • instandhouding Natura 2000 gebieden, herstelopgaven
  • soorten gebieden
  • rechtsgevolgen aanwijzing Natura2000
  • beheerplannen Natura2000
  • vergunningplicht gebiedsbescherming Natura2000
  • voortoets en passende beoordeling
  • eis van geen aantasting van de natuurlijke kenmerken bij vergunningverlening 
  • ADC formule o relevante rechtspraak
  • verhouding overige wettelijke gebiedsbescherming (bv Natuurnetwerk Nederland)

Dag 3: Ecologie van het natuurbeschermingsrecht

- Beno Koolstra

• Instandhoudingsdoelstellingen Natura 2000
• Wezenlijke kenmerken en waarden NNN (natuurnetwerk Nederland)
• Drukfactoren, meer dan stikstof alleen: ook verdroging, waterkwaliteit, e.d.
• Natura 2000-beheerplannen, Natuurdoelanalyses, Gebiedsprogramma’s
• Ecologische systemen, invloed van drukfactoren daarop.
• Inventarisatie beschermde natuurwaarden, bepalen staat van instandhouding
• Effectbepaling stikstofdepositie: ecologische effecten van ruimtelijke ingrepen
• Beheermaatregelen
• Mitigatie
• Compensatie (ADC-toets)

Dag 4: Vergunningverlening gebiedsbescherming

- Christine Visser

• Bevoegd gezag en procedure
• Welke stappen doorlopen
• Onderdelen vergunningenproces/toetsingskader
• • Voortoets
  • Passende beoordeling
  • Referentiesituatie
  • Mitigerende maatregelen
  • intern en extern salderen
• Procedureel
• ADC-criteria
• Belangrijkste jurisprudentie (o.a. Porthos-uitspraak bouwvrijstelling + gevolgen, VIA15 uitspraak, etc.)
• Beheer en onderhoud i.r.t. stikstof
• Intrekking/wijziging natuurvergunning
  

Dag 5: AERIUS Calculator / Register

- Berend Hoekstra, TAUW

• Verplicht rekenmodel
• Wanneer AERIUS-berekening uitvoeren?
• Uitleg AERIUS-calculator
• Parameters calculator
• Emissie (invoer)
• Verspreiding/chemie
• Depositie
• Rekenmodel
• Uitvoering AERIUS-calculatie
• AERIUS in praktijk van toestemmingverlening
• Mobiele werktuigen
• Zelf aan de slag

Dag 6

Ochtend: Stikstofhandel  - Ruud Broekman, De Essentie

• Systematiek
• Extern salderen
• Landelijk stikstofregistratiesysteem. microdepositiebank en doelenbanken
• Vrijgemaakte ruimte en vrijgevallen ruimte
• Actuele ontwikkelingen in extern salderen

Middag: Randvoorwaarden aanpak stikstof - Berend Hoekstra, TAUW

• Verschillende adviezen: Remkes, Hordijk
• Oplossingen bieden voor invloed van lucht op natuur, ecologische, juridische en economische effecten
• Bronmaatregelen en herstelmaatregelen en ketenaanpak
• Aan welke knoppen draaien?
• Korte termijn: heroverweging projecteffect
• Langere termijn:
• • Voor projecten of programma zogenoemde ADC toets doorlopen?
  • Wezenlijke bronmaatregelen nemen
  • Externe saldering op nationaal of regionaal niveau
  • Gebiedsgerichte aanpak
  • Maatgevende bedrijven amoveren/verplaatsen
• Provinciale beleidsregels
• Salderen
• KDW vervangen door andere methode
• Wet stikstofreductie en natuurverbetering
• Hou randvoorwaarden altijd in beeld

Dag 7: Stikstofreductie en uitvoering in de praktijk

- Henk Ullenbroeck, Pouderoyen Tonnaer

Ochtend, Stikstofreductie

• Wat staat er in provinciale gebiedsprogramma’s over stikstofreductie?
• Welke maatregelen zijn mogelijk?
• Wat is de verwachte afname van de stikstofemissies en de depositie op Natura2000-gebieden
• Wat betekent dit voor de vergunningverlening op korte en (middel)lange termijn ?

Middag, Toetsen plannen en projecten

De deelnemers gaan gezamenlijk aan de slag met een aantal praktijkcases:

• Ontwikkeling van een veehouderij
• Uitbreiding van een bedrijventerreinen
• Woningbouwproject met verkeerseffecten
• Effecten in de aanlegfase
• Verschil toetsen plannen en projecten
• Oefenexamen  

Dag 8: Verdieping AERIUS Calculator / Register + examen

- Albert Brouwer en Berend Hoekstra, TAUW

•  Zelf aan de slag

Aan het eind van de dag vindt het examen plaats.
Er is één herkansing mogelijk op een ander moment. Het moment van herkansing zal later worden bepaald.  

Materiaal

•  Digitale hand-outs en eventueel aanvullend digitaal materiaal
•  Toegang tot de gehele digitale kennisbank van PONT | Omgeving tot een maand na de cursus 

Hiermee krijgt u toegang tot het dossier met alle relevante achtergrondinformatie rondom uw cursus. Zo kunt u voor, tijdens en na de cursus continu leren over dit onderwerp.

Verder krijgt u met PONT | Omgeving gratis toegang tot tientallen dossiers, 40 digitale boeken van Berghauser Pont Publishing, waaronder commentaar en naslag, en het gehele jurisprudentie archief.